Umumiy farmakopeya maqolalarini, farmakopeya maqolalarini ishlab chiqish va Davlat farmakopeyasiga kiritish tartibi belgilandi

Dori vositalari va tibbiy jihozlar sifati ustidan nazoratni amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat farmakopeyasida belgilangan umumiy farmakopeya maqolalari, farmakopeya maqolalari va sinov usullari ustuvor hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasida Dori vositalari va tibbiy jihozlar sifat nazoratida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan chetlanishlar yoki ziddiyatli holatlarni hal qilishda ularni sinovdan oʻtkazish va sifat koʻrsatkichlarini belgilashga doir masalalarda ham Davlat farmakopeyasi talablari qoʻllanilishi belgilab qoʻyilgan.

Yuqoridagilarga asosan, farmakopeya maqolalarini ishlab chiqish, ularni ekspertizadan oʻtkazish, laboratoriya sinovlari natijasi asosida Davlat farmakopeyasiga kiritish alohida dolzarblikni va yuqori masʼuliyatni talab qiladi.

Har bir hududiy yoki milliy farmakopeya maqolalarini zamonaviy talablar asosida ishlab chiqilganligi va takomillashtirilganligi darajasiga koʻra shu mamlakatda farmatsevtika sohasini qay darajada rivojlanganligiga baho berish mumkin.

O‘zbekiston Respublikasida dori vositalari va tibbiy jihozlar sifatini texnik jihatdan tartibga solish tizimini takomillashtirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirining 2025-yil 12-dekabrdagi 14-son buyrug‘i bilan umumiy farmakopeya maqolalarini va farmakopeya maqolalarini ishlab chiqish hamda ularni Davlat farmakopeyasiga kiritish tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlandi.

Mazkur hujjat O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 4-yanvardagi “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-399-son Qonuni hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF–161-son “Islohotlarni huquqiy jihatdan taʼminlash samaradorligini oshirish hamda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda vazirlik va idoralarning masʼuliyati va tashabbuskorligini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq ishlab chiqilgan bo‘lib, farmatsevtika sohasida islohotlarni izchil davom ettirish hamda dori vositalarini standartlashtirish jarayonlarini xalqaro tajriba va zamonaviy ilm-fan yutuqlari bilan uyg‘unlashtirishni ta’minlashga qaratilgan.

Nizomni ishlab chiqishda xalqaro tajriba tahlil qilinib, rivojlangan mamlakatlar, xususan Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining Xalqaro farmakopeyasi (Ph. Int.), Yevropa ittifoqining Yevropa farmakopeyasi (Ph. Eur.) va Amerika Qoʻshma Shtatlarining AQSH farmakopeyasi (USP)da qoʻllanilib kelinayotgan tartibotlarga asoslanildi.

Yangi nizom umumiy farmakopeya maqolalari va farmakopeya maqolalarini ishlab chiqish, ularni ilmiy va amaliy jihatdan asoslash hamda Davlat farmakopeyasiga kiritishning yagona va aniq tartibini belgilaydi.

Nizomda umumiy farmakopeya maqolalari, farmakopeya maqolalarining tuzilishi va mazmuniga qo‘yiladigan talablar aniq belgilangan bo‘lib, ularning matni lo‘nda, ravon va davlat tilida bayon etilishi, ilmiy asoslangan bo‘lishi hamda davlat tilida teng maʼnoli soʻzlar va tushunchalar boʻlgan taqdirda, xorijiy tillarning atamalar, og‘zaki nutq shakllari va majoziy iboralardan holi bo‘lishi lozimligi ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, farmakopeya maqolalarini tayyorlashda xalqaro standartlar, dunyoning yetakchi farmakopeyalari va zamonaviy ilm-fan yutuqlarini inobatga olish nazarda tutilgan.

Farmakopeya maqolalarini ishlab chiqish jarayoni O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi “Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi” tomonidan tashkil etilib, ishchi guruhlar, ixtisoslashtirilgan ekspert komissiyasi, tahririyat kengashi va tahririyat hayʼati ishtirokida amalga oshiriladi. Tayyorlangan loyihalar ilmiy jihatdan baholanadi va belgilangan mezonlar asosida Vazirlikka tasdiqlash uchun kiritiladi.

Tasdiqlangan umumiy farmakopeya maqolalari va farmakopeya maqolalari Davlat farmakopeyasiga kiritiladi hamda ularning amaliyotga joriy etish muddati kamida olti oy etib belgilanadi. Shuningdek, ilmiy-texnik taraqqiyot va amaliy ehtiyojlardan kelib chiqib, farmakopeya maqolalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish yoki ularni Davlat farmakopeyasidan chiqarish tartibi ham nizomda belgilangan.

Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan bo‘lib, rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.