Hurmatli yurtdoshlar, mahalliy ishlab chiqaruvchilar!
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirining 2025-yil 3-yanvardagi 31-son “Alohida dori vositalarini klinik tadqiqotlarsiz davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyrug‘i [O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 17-yanvarda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 3600] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 26-oktyabrdagi PQ-411-son “Aholini sifatli dori vositalari va tibbiy buyumlar bilan ta’minlash yuzasidan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorining ijrosi yuzasidan ishlab chiqilgan bo‘lib, eng avvalo mahalliy ishlab chiqaruvchi korxonalarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Xususan, mazkur nizomning 4-b bandi to‘laligicha mahalliy ishlab chiqaruvchilarning jenerik dori vositalarini klinik tadqiqotlarsiz davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishiga bag‘ishlangan:
☑️ Birinchi xatboshi:
sirtga qo‘llash uchun ta’sir etuvchi (ammiak ertmasi), qitiqlovchi (xantal), yallig‘lanishga qarshi (salitsil kislotasi, yallig‘lanishga qarshi faol moddaga ega surtmalar va kremlar) va mahalliy og‘riqsizlantiruvchi (menovazin), antiseptik (etil spirti 70%, brilliant yashili, yod eritmasi, fukorsin) va zamburug‘larga (mikozlarga qarshi eritmalar, kremlar va surtmalar), mikroblarga qarshi (furatsilin eritmasi, sintomitsin saqlagan surtma va linimentlar) ta’sirga ega 100 dan ortiq nomdagi dori vositalari;
☑️ uchinchi va to‘rtinchi xatboshlari:
gaz shaklidagi jenerik dori vositalari – tibbiy kislorod;
aynan bir xil konsentratsiyadagi suvli eritma ko‘rinishida quloqqa yoki ko‘zga tomiziladigan tomchilar shaklidagi jenerik dori vositalari – antibaterial, sulfanilamid saqlovchi quloq va ko‘z tomchilari shaklidagi 10 dan ortiq nomdagi dori vositalari;
☑️ beshinchi va oltinchi xatboshlari
xalq tabobatida keng qo‘llaniladigan o‘simlik xom ashyosidan olinadigan monokomponentli (eman po‘stlog‘i, valeriana ildizi, makkajo‘xori popugi, nastoykalar (valerianka, pustirnik), gulxayri ildizi va xok.) va polikomponentli dori vositalari – organizmning turli tizimlariga ta’sir etuvchi dorivor yig‘malar, masalan, “Yo‘talga qarshi yig‘ma”, “O‘t haydovchi yig‘ma “(”Jelchegonniy sbor”, “jeludochniy sbor”, “pochechniy sbor”); turli nastoykalar (Valeriana, Arslonquyruq, “Triogalen”) va suyuq ekstraktlar (Gemostatik ekstraktlar) – jami 100 dan ortiq nomdagi dori vositalari;
peroral qo‘llanadigan tuzli eritmalar (Regidron, regidatatsion tuz), vitaminlar (S vitamini, S vitamini glyukoza bilan, D vitamini), polivitaminlar va ularning minerallar bilan majmuasi (“Duovit”, “Pikovit” va boshqalar), metabolik jarayonlarni rag‘batlantiruvchi dori vositalari (Riboksin, Levokarnitin, Meldoniy) – jami 50 dan ortiq nomdagi dori vositalari;
☑️ yettinchi xatboshi
surgi vositalari (sano preparatlari, bisakodil), pre-, pro- va euobiotiklar (Laktobakteriyalar va bifidobakteriyalar saqlovchi vositalar), diareyaga va meteorizmga qarshi vositalar (Loperamid, simetikon) - 100 dan ortiq nomdagi dori vositalari klinik tadqiqotlarsiz davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.
d) bir ishlab chiqaruvchi tomonidan turli savdo nomlari ostida ishlab chiqilgan, tarkibi bir xil bo‘lgan dori vositalari.
e) bioekvivalentligi biofarmasevtik klassifikatsion sistemaga (BKS) asoslangan «bioveyver» usuli yordamida referens preparat bilan qiyoslangan holda isbotlangan bir ta’sir etuvchi moddaga ega bo‘lgan, qattiq dori shakliga ega peroral qo‘llaniladigan jenerik dori preparatlari (til ostiga va milkka qo‘yiladigan hamda ajralib chiqishi modifikatsiyalangan dori vositalari bundan mustasno);
«Bioveyver» usuli yordamida o‘tkaziladigan in vitro sharoitidagi tadqiqotlar dunyoning qator yetakchi xalqaro tashkilotlari tomonidan tasdiqlangan (FDA, 2001 y., JSST, 2006 y., EMA, 2010 y.).
Bu usul yordamida BKS bo‘yicha tasnifga muvofiq I sinf – ta’sir etuvchi moddasi yaxshi eruvchan va to‘liq so‘riluvchi qattiq dori shakliga ega dori vositalari hamda III sinf - ta’sir etuvchi moddasi yaxshi eruvchan va so‘rilishi cheklangan qattiq dori shakliga ega - tabletka yoki kukun shaklidagi dori vositalarining tadqiqoti o‘tkaziladi. Ushbu tadqiqotning hisoboti asosida klinik tadqiqotlarsiz davlat ro‘yxatidan o‘tkazish mumkinligi mazkur Nizomning aynan shu bandida keltirilgan.
Hurmatli mahalliy ishlab chiqaruvchi korxonalar rahbarlari ushbu usul yordamida klinik tadqiqotlarsiz ro‘yxatdan o‘tkazish imkoniyati faqat mahalliy ishlab chiqaruvchi korxonalar tomonidan ishlab chiqarilgan tabletka va kukun dori shaklidagi dori vositalari uchun ishlab chiqilgan.
Mahalliy ishlab chiqaruvchi korxonalar “Bioveyver” usuli yordamida o‘tkaziladigan tadqiqotlarni O‘zbekiston Respublikasida Davlat tasarrufida bo‘lgan, Xalqaro standartlarga muvofiq faoliyat ko‘rsatuvchi, “Zarur laboratoriya amaliyoti – GLP” sertifikatiga ega bo‘lgan Toshkent Farmatsevtika institutining Innovatsion farmatsevtik birikmalar ilmiy laboratoriyasida o‘tkazishlari mumkin.
Manzil: Toshkent shahar Oybek ko‘chasi, 45-uy. Tel.: 71-256-37-38, 93-349-49-51.